Słabnie trend gromadzenia majątku przez Polaków w gotówce

Jeszcze w połowie 2024 r. gotówka i depozyty miały ponad 50-proc. udział w aktywach gospodarstw domowych. Trend do ucieczki do gotówki i najbardziej płynnych oszczędności bankowych stopniowo słabnie. Gotówka i depozyty stanowiły 48,9 proc. udziału w strukturze aktywów finansowych gospodarstw domowych. W podejściu do oszczędzania nadal utrzymuje się pewien konserwatyzm: lokowaniu pieniędzy w bankach sprzyjały wysokie realne stopy procentowe. Lokaty przestały przynosić straty, co zatrzymało kapitał w bankach. Ale pieniądze zaczęły płynąć również w stronę innych instrumentów.

W 2025 r. nastąpił renesans udziału funduszy oraz akcji i udziałów w aktywach Polaków. W końcu września niewiele brakowało, by ich wartość sięgnęła biliona złotych. To sygnał, że co czwarta złotówka szuka już nieco ambitniejszych dróg pomnażania, a dojrzałość inwestycyjna Polaków rośnie. „Istotną część aktywów finansowych – 25,5 proc. na koniec omawianego kwartału – stanowią udziały kapitałowe (w szczególności inne niż akcje) oraz jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne w funduszach inwestycyjnych (967,9 mld zł)” – podaje NBP.

Wartość tej kategorii zasobów w porównaniu z końcem września 2024 r. zwiększyła się o 29,2 proc. Hossa na giełdzie przyniosła wzrost zasobów już wcześniej ulokowanych na rynku kapitałowym. Sprzyjała też szukaniu alternatyw dla lokat bankowych.

Udział aktywów ulokowanych w systemach emerytalnych i rentowych wyniósł na koniec III kw. ub.r. 13,3 proc. Była to kwota nieznacznie przekraczająca pół biliona złotych. Wzrosły one w ujęciu rocznym wobec III kw. 2024 r. o 18,2 proc. „Większość stanowiły uprawnienia emerytalno-rentowe (jednostki rozrachunkowe w funduszach emerytalnych, środki zgromadzone w ramach PPE, PPK oraz na IKE i IKZE) – ich wartość na koniec III kwartału 2025 r. wynosiła 380,8 mld zł” – podał NBP.

Wpłaty do PPK oraz rosnąca popularność kont IKE i IKZE (również jako sposobu na ograniczenie podatku dochodowego) zaczynają być widoczne w statystykach. Te środki stanowią fundament długoterminowej zasobności, choć nadal jest ich mniej niż np. depozytów bieżących. Być może barierą jest problem z myśleniem w perspektywie dekad. Polacy wolą mieć pieniądze pod ręką niż zamrożone na kontach emerytalnych.

Rosną oszczędności długoterminowe

W samym III kw. 2025 r. majątek finansowy gospodarstw domowych zwiększył się o 135,8 mld zł. Było to w głównej mierze konsekwencją wzrostu stanu posiadanych udziałów kapitałowych i jednostek funduszy inwestycyjnych oraz stanu środków na rachunkach bankowych gospodarstw domowych. Wzrosły również oszczędności w funduszach emerytalnych.

„Wzrost stanu posiadanych przez gospodarstwa domowe udziałów kapitałowych – o 50,4 mld zł spowodowany był przede wszystkim zmianami nietransakcyjnymi dotyczącymi akcji nienotowanych i pozostałych udziałów kapitałowych innych niż akcje. Aktywa gospodarstw domowych ulokowane w funduszach inwestycyjnych (z czego fundusze dłużnych papierów wartościowych stanowią ponad 60 proc.) wzrosły o 20,7 mld zł, głównie na skutek nabycia netto jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych (16,2 mld zł)” – podał NBP w komentarzu do danych. ©℗